Soma faciasıyla tartışılan maden özelleştirmesi ve ekonomi ilişkisine siyasetçi bakışı

Salı gününden beri kamuoyu Soma’daki maden faciasını izlerken, yitirilen 301 can için ağlıyor ve bir yandan da tartışıyor:
Devlet işletmesi olarak çok ciddi sorun yaşamayan madenler özelleştirme politikası sonrası toplu ölümlerin yaşandığı mekanlar haline mi geldi?
Soru…
Elbette öncelikle insani boyut içeriyor. Fakat konunun bir de ekonomi tarafı var. Onu da AK Parti Bursa Milletvekili ve TBMM Plan Bütçe Komisyonu Üyesi Hüseyin Şahin açıkladı:
“Özelleştirmede temel amaç, devlet ya da özel sektör olsun bütün kaynakların kârlılığını ve verimliliğini arttırmaktır.”
Şöyle devam etti:
“Kamuda maliyetler çok yüksek. Özellikle bizim gibi açık piyasa olan ülkelerde yurt dışından gelecek ithal ürünlere karşı iç üretimi belli bir dengede tutmak gerekiyor.”
Şuna işaret etti:
“Serbest piyasada fiyatı ben belirlerim diyemiyorsunuz. Çünkü, sizin belirlediğiniz fiyatla ithal edilen ürün rekabet edebiliyor. Dünyada serbest piyasa ekonomisine sahip ülkelerde fiyatı dünya pazarları belirliyor.”
Şunu ekledi:
“Özelleştirme biraz da piyasa ve maliyet açısından tetikleyici oluyor. Özel sektör daha ucuza mal edip kârlılığa giden yolu seçiyor. Nitekim, facianın yaşandığı madenin sahibi de bir röportajında kamunun tonunu 130 Dolar’a mal ettiği kömürü 24 Dolar’a mal ettiğini açıkladı.”
Ekonomik tanım yaptı:
“Personel başına üretimin daha da maksimize edilmesiyle üretim maliyeti düşer. Bu, verimlilik açısından da önemli. Çünkü kârlılığa yansır.”
Konuya…
Bir de dünya ve Türkiye karşılaştırması yaparak yaklaştı:
“Dünyada gelişmiş ülkelerde özelleştirme ve özel sektör büyümesi teşvik edilir. Bizde devlet kurumlarımızın zarar edenlerinde daha fazla gelir elde edilmesi ve iş olanaklarının arttırılması için özelleştirme yapılıyor.”
Şunu da vurguladı:
“AK Parti döneminde özelleştirmeye olan talep, ekonominin sürekli büyümeyle destekleniyor olması sonucu cazip hale geldi.”
Bu noktada…
“İş dünyasından gelen biri olarak biliyorum” dedi ve şunu söyledi:
“Özelleştirilen her firma sıkı denetime tabi tutuluyor. Raporları inceleniyor. Eksikleri varsa giderilmeleri isteniyor.”