Önce kentler, sonra alışveriş alışkanlıkları değişti: Tarihi çarşılar eski günleri arıyor

– Günümüzde… Kent yaşamı alışkanlıkları çok değişti. O alışkanlıklar arasında, insanların alışveriş anlayışı da var.
Kimi…
İhtiyaçlarını hiç yerinden kalkmadan internetten siparişler vererek karşılıyor, istediği ürün de kapısına kadar geliyor, simit bile internetten isteniyor.
Alışverişe çıkanlar da…
Geleneksel çarşılara değil, alışveriş merkezlerine yöneliyor. Yazın soğuk, kışın sıcak mekanlar ailece zaman geçirilebilen sosyal yaşam merkezleri haline geldi.
Oysa…
Çarşı geleneğinde Bursa’nın çok özel yeri var. Osmanlı’da çarşı kültürü Bursa’dan başladı, Anadolu’daki ilk çarşı modeli Bursa’da doğdu.
1326’da…
Bursa’yı fetheden Orhan Gazi, 1339’da Orhan Camii ve Külliyesi’ni yaptırdı. Külliyeye gelir sağlamak için Emir Han olarak bildiğimiz Bey Han’ı yaptırdı.
Halk arasında…
Bezzezistan, yani kumaş satışının yapıldığı yer olarak anılan Emir Han, yalnızca Bursa değil, Anadolu çarşı geleneğinin başlangıcı.
Yine…
II. Bayezid 1490 yılında, İstanbul’daki külliyesine gelir sağlamak için, dünyanın ilk alışveriş merkezi Koza Han’ı inşa etti.
Anımsıyoruz da…
Yakın zamana kadar, özellikle ova köylerinde hasat zamanı sonrası düğün mevsimi başlar, düğün alışverişleriyle Kapalıçarşı hareketlenirdi.
İşte…
Alışverişteki anlayış değişimini, Bursa Platformu Başkanı İsmail Hakkı Kavurmacı şöyle anlatıyor:
“Kuyumcular Çarşısı batı kapısı çevresiyle bir zamanlar Ayakkabıcılar Çarşısı olan üst sokağı dolaştım. O dükkanlardan biri, ortaokul-lise yıllarında çıraklık yaptığım muşambacıydı. Yanında çantacı, havlucu, ayakkabıcı vardı. Şimdi hepsi kuyumcu olmuş.”
Şunun altını çiziyor:
“Ayakkabıcılar Sokağı’nda bile kuyumcu olduğuna göre, ayakkabıcı esnafı da orayı terk edecek. Kapalıçarşı zaten çarşı olmaktan çıktı. Neredeyse tamamı kuyumcu. Uzunçarşı da farklı değil.”
Değişim güzel, ama kent kültürü ve geleneklerini yaşatan çarşılar da gerekli.