Uzun yıllar… Sabah Gazetesi Genel Müdürü olarak görev yaptığı için deneyimli bir gazeteci olan, Anavatan Partisi’nde Bursa Milletvekili ve Genel Başkan Yardımcısı olarak siyaset yapan Kenan Sönmez’i arayıp “Amerikan yaptırımlarını” sorduk.
Washington’da olan Sönmez, görüşmelerindeki izlenimle şunu söyledi:
“ABD yaptırımları elbette çok üzücü, ama bu hamlenin geçmişte olduğu gibi Türkiye’nin savunma sanayinin büyümesine yaraması da mümkün.”
Şunu anımsattı:
“Kıbrıs Harekatı sonrası da silah ambargosu uygulanmış ve her yönüyle ABD savunma sanayine bağlı NATO üyesi ülkemiz sarsıntı geçirmişti. Sonucu sıkıntılı oldu ama bu ambargo Türk savunma sanayini doğurdu.”
Şunları da anımsattı:
“Türkiye 1975 ambargosuna sert karşılık verdi. 1969 tarihli savunma işbirliği anlaşması feshedildi. Üslerin kontrol ve denetimi Türk askerine geçti. Bir yandan karaborsadan yedek parça ve malzeme temin edilirken, tamir fabrikalarında çeşitli silahlar yapılmaya başlandı.”
Şu örneği verdi:
“Dron satmadıkları için bugün efsane olan Türk İHA ve SİHA’ları üretilmeye başlandı. Altay tankı üretimi de böyle bir örtülü ambargodan sonra gündeme geldi.”
Ardından…
“Asıl mesele ABD ve Avrupa’da siyasi liderliklerin zayıflaması” deyip ekledi:
“1975 ABD ambargosu, sonraki yıllarda prestijli üniversitelerde ‘büyük dış siyaset hatalarından biri’ diye okutuldu. O dönemde Başkan Nixon istifa ettirilmiş yerine yardımcısı Ford geçmişti. ABD yönetimi iç siyasete gömülmüş durumdaydı.”
İşaret ettiği şu:
“Bugün de durum farksız. Geçiş dönemi ve paralize olmuş bir başkan var. Kongre inisiyatif alıp bu yasayı çıkardı. Kongre ve senato geçmişten beri bu uygulamayı ister ama başkanlık ve Pentagon engellerdi.”
Beklentisi şu:
“Karar Türkiye için yeni fırsat olabilir. Daha önce Türkiye’de demokratik değişim isteyen Biden’ın da önceliği değişti. Artık hızla ilişkileri onarıp Türkiye’yi Batı eksenine çekmek için inisiyatif almak zorunda.”
