Görünüşe göre… Türkiye’nin önünde birbirine bağlı iki yeni tartışma konusu var. Bunlardan birinin başkanlık sistemi, diğerinin ise yeni seçim sistemi olduğu anlaşılıyor.
Ancak…
İki sistem arayışı birbirine bağlı olmakla birlikte, öncelik seçim sisteminde olacak gibi gözüküyor. Çünkü, yeni bir sistem uygulanarak yapılacak seçimden güçlü iktidar partisi doğması, bu doğrultuda da yeni yönetim sistemi olarak düşünülen başkanlık sistemi için adım atılması söz konusu.
O nedenle…
Seçim sistemine yönelik düşünceler ya da hazırlıklar bugün için daha fazla önem taşıyor.
Nitekim…
Adalet ve Kalkınma Partisi geçtiğimiz yıl yaz sonu dillendirdiği iki seçim sistemi önerisini 30 Mart seçimi sonrası yeniden gündeme taşındı.
O öneride…
Yeni seçim sistemi olarak dar bölge ya da daraltılmış bölge uygulanması var.
Bu iki yeni sistemden dar bölge, dünya literatüründe İngiliz modeli olarak anılıyor.
Sistem…
Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndeki her milletvekili için bir seçim bölgesi getiriyor. Kendi seçim çevresinde ilk sırayı alan aday milletvekili oluyor.
Eğer…
Seçimlerde bu sistem uygulanırsa Bursa 18 seçim çevresine bölünecek. Yani, bir anlamda her ilçe bir seçim bölgesi olacak.
Öyle olduğunda…
30 Mart seçiminin sonuçlarına göre AK Parti 18 milletvekilliğinden 16’sını kazanıyor. CHP 2 milletvekili çıkarabiliyor. MHP ise bu sistemde milletvekili çıkaramıyor.
Ancak…
Baraj uygulamasını fiilen kaldıran bir sistem olduğu için, güçlü partiye karşı her seçim bölgesinde ayrı ittifak kurulmasına da yol açıyor. Bu da, bazı yerlerde sürpriz sonuçlar anlamına geliyor.
İkinci öneriyse daraltılmış bölge adını taşıyor.
Aslında…
Bu model Türkiye için yabancı değil. Çünkü 1987 ve 1991 seçimlerinde uygulanmıştı. Bugünün önerisindeyse, AK Parti kurmaylarının kafasında her seçim bölgesinin 5 milletvekilinden oluşması düşüncesi var.
Bu durumda…
Halen 18 milletvekili bulunan Bursa 4 seçim çevresine bölünecek.
Burada da…
AK Parti’nin milletvekilliklerinin büyük çoğunluğunu kazanabiliyor. Ancak, dar bölgede milletvekili çıkaramama riski taşıyan MHP, 30 Mart seçiminde 10 ilçede ikinci parti konumunda olduğu için daha şanslı durumda. Mevcut sonuçlar CHP için hayal kırıklığı anlamına geliyor.
Sonuç olarak…
Türkiye’nin gündemine hızla gelmekte olan seçim sistemi tartışmasındaki iki öneride de, yani hem dar bölge hem de daraltılmış bölge seçim sistemlerinde de AK Parti’nin silip süpüreceği anlaşılıyor.
Copyrights © & Designed by SUCUDO | 2026