Açıkça söylemek gerekirse… Ortada tam bir tesadüfen keşif durumu söz konusu.
Çünkü…
Büyükşehir Belediyesi teknik ekibi, İznik Gölü üzerinde helikopterden çekim yaparken, su altındaki bazilika kalıntılarını tesadüfen buldu.
Ama…
Zaten bütün büyük keşifler tesadüfen yapılıyor, her şey tesadüfen ortaya çıkıyor.
O bakımdan…
Su altındaki anıtsal yapı kalıntılarını inceleyince heyecanlanan Uludağ Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Mustafa Şahin, 8. yüzyılda yaşanan deprem sırasında kıyı çizgisinin değişmesi nedeniyle yapının sular altında kaldığını düşünüyor.
Mustafa Hoca, ayrıca Büyükşehir yayını olan Bursa’da Zaman dergisinde şunları yazdı:
Göl içinde tesadüfen keşfedilen bu erken dönem Bazilikal Kilisesi ve etrafındaki kalıntıların ilk olarak ne zaman inşa edildiğini, adını, kim veya kimler tarafından yaptırıldığını şu an için söylemek zor.
Zemin kaplamasında mozaik mi, yoksa opus sectile mi kullanıldı, onu da bilemiyoruz.
Ancak, yakın gelecekte kalıntılarda ve çevresinde scuba ekipmanlarla yapılacak detaylı inceleme ve araştırmalar ile bu sorulara cevap aranacaktır.
Şu sözleri de heyecanını ortaya koyuyor:
Belki de İznik tarihini yeniden şekillendirecek, bugüne kadar adı bilinen, ancak izi kaybolan çok önemli bir kilise keşfedilmiş olacaktır.
Belki de İznik’in kültür turizmindeki ve UNESCO Dünya Kültür Mirasına başvuru dosyasında adaylığını sağlamlaştıracak büyük bir keşif yapılmış olacaktır.
–Kalıntı neden şimdi ortaya çıktı?–
Uludağ Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Mustafa Şahin, kalıntıların nasıl görüldüğü sorusunu açıklarken, mevsim nedeniyle suların 20 metre çekilmesine vurgu yapıyor.
Sonra da plankton konusunu açıklıyor:
“Plakton, suda bulunan ve hareket yeteneği akıntıya bağımlı ola canlılara denir. Göllerde, denizlerde ve akarsularda bulunurlar. Suyun ısınmasıyla sayı olarak artar ve görüş seviyesini 20 santime kadar düşürebilirler.”
Sonra da ekliyor:
“Belki de bundan dolayı yapı kalıntıları bugüne kadar görülmemiştir.”
