Bursa ilginç bir kent… Aktopraklık kazılarına göre tarihi 8 bin 500 yıl önceye gidiyor. Dünyanın ilk süt ürünlerinin üretildiği, Batı’ya ekili tarımın gittiği kent.
Osmanlı’nın ilk başkenti olması, kültürlerin buluştuğu kent olması, tarihi eserleri yanında eşsiz doğal güzelliğe hep özellikleri.
Gelin görün ki…
Bursa’nın özellikleri arasında bir şey daha var: Plansız gelişen kent.
Gerçekten de…
1980’li yılların başında sanayileşme ile iç göçün odak kenti olan Bursa kontrolsüz büyüdü. O yıllarda kentin imar planlarını Ankara’da İmar ve İskan Bakanlığı planları yapıyordu. Plan kentin büyüme hızına yetişemeyince kaçak yapılardan kaçak mahalleler oluştu.
Plansız ve sağlıksız bir kent ortaya çıktı.
İşte…
O Bursa’daki bu sağlıksız kent tablosu, bugün sağlığı bozulan ve en üst noktada sağlık sorunu yaşayan bir kente dönüştü. Dünyanın başına bela olan koronavirüs salgınında, Bursa’da yaşanan sağlık tablosu da bunu gösteriyor.
Çünkü…
Salgın ilk görüldüğünde Yıldırım, Osmangazi, Gürsu başta olmak üzere sanayi bölgesi olan ilçelerde daha çok hissedilmiş, vakalar buralardan çıkmıştı.
Günümüzdeki tablo…
Yıldırım, Osmangazi, Gürsu sıralamasının sürdüğünü gösteriyor. Dahası fabrikalarda çalışanların yoğun yaşadıkları mahalleler salgını hissediyor.
Açıkçası…
Pandemi, fabrikalar kadar kentleşme anlayışı ve geleneğe dayalı yaşamın geniş aile anlayışıyla sürdüğü aile apartmanı yapılarda rekor bir hızla yayılıyor. Karantina uygulanan binaların aile apartmanı olması da bunu gösteriyor.
Yani, mart-nisan dönemi kadar tehlikeli tabloda tek suçlu fabrikalar değil.
Geçenlerde…
Sağlık dünyasından bir dostumuz bu duruma dikkat çekerken, “40 yılın rezaleti pandemi olarak üstümüze yıkıldı” dedi ve kentin gerçeğine işaret etti:
“Dar sokaklar, yeşil alansız, parksız mahalleler, sağlıksız binalar sosyal mesafeyi neredeyse sıfıra indiriyor. Sosyal mesafe alanları oluşturulmadan koronadan kurtulmak pek mümkün görünmüyor.”
Kısacası…
Bursa’nın kronik sağlıksız kentleşme süreci sağlığı bozulan kente dönüştü. Sağlık çalışmaları kadar kent sağlığı için imarın önemi yine ortaya çıktı.
Durum bu.
