

Yerel seçimlerde… İlgili olanların dışında, kamuoyunun pek bilmediği bir sistem uygulanıyor: Çifte baraj.
Barajlardan biri…
Belediye meclislerine üye sokabilmek için yüzde 10 oy alma zorunluluğu.
İkincisi de…
Seçim çevresinde kullanılan geçerli oyların onda birinin tüm parti ve bağımsızların oy sayısından ayrı ayrı çıkarılması.
Bu da…
18 Ocak 1984’te kabul edilen 2972 Sayılı Mahalli İdareler İle Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Kanunu gereği uygulanıyor.
Gerçi…
Yasayı hazırlayan rahmetli Turgut Özal böyle bir sitemle yönetimde istikrar amacıyla belediye meclislerinde birinci partinin egemenliğini hedeflemiş, ama sonraki iktidarlar da değiştirmemiş.
Sistemi, bu tür konulara kafa yoran Sosyolog Mutlu Çınar’la konuştuk.
AK Parti Yerel Yönetimler Başkan Yardımcısı ve Bursa ile birlikte 9 ilin de koordinatörü AK Parti Bilecik Milletvekili Selim Yağcı’nın danışmanı olan Çınar sistemi anlatırken önce tanımını yaptı:
“Belediye meclisinde yüzde 10 barajı getiren D’Hondt usülü nispi temsil sistemine ilave olarak bir de ‘eksiltmeli baraj’ uygulanıyor.”
Uygulama şu:
“Yüzde 10 barajını aşan partilerin oylarından, o seçim çevresinde kullanılan oyun yüzde 10’u ayrı ayrı düşülüyor. Yüzde 10’un üstünde oyu kalmayan partiler ve bağımsız adaylar belediye meclisi üyeliği dağılımında dikkate alınmıyor.”
Şuna dikkat çekti:
“Bu sistem küçük partiler ve bağımsız adaylar aleyhine ‘eksik temsil’ getirirken, birinci parti lehine de ‘aşkın temsil’ sonucuna yol açıyor.”
Sonra da…
“35 yıl önce çıkarılan yasanın getirdiği sistem bugün Cumhur İttifakı ve Millet İttifakı gerekçesi oldu, partiler çifte barajı ittifaklarla aştı” deyip şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bütünşehir öncesi siyasi partiler İl Genel Meclisi oylarıyla güçlerini ölçerdi. İttifak partileri belediye meclisi oyları üzerinden oylarını ölçmeyi hedeflemelerine karşın, seçime ayrı ayrı girselerdi oylarında toplam yüzde 20 eksiltme olacaktı. O nedenle belediye meclislerinde ittifak yaptılar.”
