Bursa’nın… Yakın geçmişinde iki büyük ağustos yangını var. İlki 24 Ağustos 1958’de yaşandı ve tarihi Kapalıçarşı yandı.
İkincisi…
Bugünkü Kent Meydanı’nın bulunduğu yerdeki Santralgaraj alanında üstü kapalı-katlı otopark, altı tütün deposu olarak kullanılan binada 19 Ağustos 1978’de yaşanan yangındı.
O yangını gazeteci olarak yaşadık. Gençlik heyecanıyla tüm riskleri göze alıp için için yanan tütün denklerinden yükselen boğucu dumanı fotoğrafladık.
Hafta sonu…
Bursa araştırmalarını bildiğimiz Bursa Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu Başkanı Mimar Hayrettin Eldemir’le sohbetimiz, cumartesi günü 66. yıldönümü olan Kapalıçarşı yangını üzerineydi.
Eldemir…
Yangını, “Bursa kent ekonomisi ve tarihi yapılarının büyük zarar gördüğü afet” olarak yorumlayıp şunu anımsattı:
“Bir ciltçi dükkânındaki ispirto ocağının devrilmesiyle çıkan yangında; 7 asır önce Orhan Gazi’nin inşa ettiği, kentin tarihi ve ticari merkezi konumunda olan tarihi Kapalıçarşı harabe durumuna geldi.”
Çarşıda…
3 bin 580 esnafın işyerlerini kaybettiği yangın sonrası dönemin hükümeti ve yerel yönetiminin çabalarıyla Koza Han, Ulu Cami, Belediye ve İtfaiye civarında 156 dükkan yapılıp 16 Aralık 1958’de yangınzede esnafa dağıtıldığını vurgulayıp, “Bu uygulama Kahramanmaraş depremi sonrası işyerleri zarar gören esnaf için örnek oldu” dedi.
Hanlar Bölgesi’nin yeniden inşasının da, Vakıflar ve esnafın kurduğu derneklerle gerçekleştiğini ekledi.
Sonra da şu uyarıyı yaptı
“1958 yangını öncesi yolları ve açık çarşılarıyla yangına müdahale fırsatı veren Hanlar Bölgesi’nin bugün esnaf tezgâhlarıyla daraltılmış yaya yollarının, yangına anında müdahale riski var.”
Uyarısı önemli:
“Bursa ekonomisi için ticaret merkezi konumunun yanı sıra tarihi yapıların bir arada bulunduğu Hanlar Bölgesi, eşsiz değerleriyle bir kıvılcıma kurban edilemeyecek nitelikte.”
Çağrısı da şu:
“Çarşı esnafı bu bilinçle davranarak hem sermaye birikimini korumalı, hem ticari geleneklerinin elinden kayıp gitmesine göz yummamalı.”
