Şehirleri yıkarak yenilemek için kentsel dönüşüm şansı

Anımsıyoruz da… Gerek 2004, gerek 2009 yerel seçimlerine gidilen süreçte, o dönem Bursa’nın siyasi otoritesi konumunda olan bugünkü Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik ısrarla şunu söylüyordu:
“Bursa’yı yıkarak yeniden yapmamız gerekiyor.”
Başka kentlerle ilgili bir şey söyleyecek durumda değiliz, ama bu söz Bursa için tam gerçeği ifade ediyor.
Çünkü…
Bursa ne yazık ki sağlıklı planlanamamış, o nedenle de şehircilik kriterlerine pek uymayan bir kent olarak karşımıza çıkıyor.
Kuşkusuz bunun çeşitli nedenleri var.
İlk sıraya da…
Son 40 yılda iki büyük göç dalgası ile karşı karşıya kalmasını koymak gerek.
Önce…
70’li yılların başından itibaren sanayileşme patlaması nedeniyle yurdun her köşesinden Bursa’ya yönelen iç göçle kent nüfusu inanılmaz bir hızla yükseldi. Nüfus artışı barınma problemini getirdi, yeni konut gereksinimi doğdu.
Ne var ki…
O dönem kent planları Ankara’da yapılıyordu ve buradaki hızlı büyüme iletişimin de sınırlı olması nedeniyle oradan fark edilemedi.
Öyle olunca…
İnsanlar barınma sorunlarını çözebilmek, eve kavuşabilmek için satın aldıkları imarsız arsalara ve tarlalara kaçak binalar yaptılar.
Böylece…
Başka kentlerin bilmediği kaçak yapılaşma, Bursa’nın göçle doğan gerçeği haline geldi.
Kaçak yapılaşma plansız gelişimi ortaya çıkarıyor. Kendiliğinden oluşan caddeler ve sokaklar düzensiz bir kent görüntüsü verdi, sağlıksız bir kent doğdu.
İkinci göç dalgası ise 80’li yılların ortalarında Bulgaristan’daki asimilasyon nedeniyle Türkiye’ye göç etmek zorunda kalan soydaşlarımızın büyük bölümünün Bursa’yı tercih etmesiyle yerleşmesiyle yaşandı.
Tamam…
Bu kötü kentleşmenin tüm faturasını göçle gelenlere çıkarmamak gerekir, ama şu da bir gerçek ki, Bursa’nın bir anda kabına sığamayan kent olmasının başlangıcında, kabın taştığı yer olarak bunlar etkili.
Bugüne gelince…
Ortada plansız ve kendiliğinden oluşmuş mahalleler var. Bir de kent merkezinde eski mahalleler var. İkisinde de yapılaşmalar düzenli değil, yollar sorunlu.
İşte…
Dönemin siyasi otoritesi olarak Faruk Çelik’in belediyelere koyduğu “Bursa’yı yıkarak yeniden yapmak” hedefi için şimdi çok önemli bir şans elde edildi.
O şans…
Kentsel dönüşümden başka bir şey değil.
İyi bir planlamayla ortaya sağlıklı bütün kent görüntüsü çıkabilir, yapılar güvenli hale gelebilir. En önemlisi, Bursa’nın yol sorunu bu sayede kökten çözüm bulabilir, altyapı da tümüyle yenilenir.
Hatta…
Kentin meydan ve yeşil alan eksikleri bile giderilebilir.
Planlama o nedenle çok önemli.